KULTURA I OŚWIATA

Przeobrażenia społeczno-gospodarcze umożliwiły tak­że, na terenach wchodzących w skład województwa, znaczny rozwój kultury i oświaty.

Obecnie w regionie częstochowskim działa blisko 900 różnego rodzaju placówek kulturalnych, spośród których większość powstała po wojnie. Są to zarów­no zawodowe instytucje artystyczne i upowszechnia­nia kultury, jak i ośrodki, w których działalność ma charakter społeczny.

Wśród zawodowych placówek artystycznych trzeba przede wszystkim wymienić Państwowy Teatr Dra­matyczny im. A. Mickiewicza oraz Państwową Filhar­monię w Częstochowie.

Teatr działa w Częstochowie od ponad pół wieku i jest jedną z najbardziej zasłużonych dla kultury re­gionu instytucji. Od niedawna działa także w Teatrze eksperymentalna scena „Historion”. Częstochowski Teatr, jest również organizatorem i inicjatorem kra­jowego konkursu dramaturgicznego i przeglądu sztuk o tematyce młodzieżowej. Rozstrzygnięcie pierwszego konkursu odbyło się w 1979 roku.

W upowszechnianiu kultury muzycznej w regionie największe zasługi posiada Państwowa Filharmonia w Częstochowie. Powstała w 1976 roku z działającej w tym mieście od 1945 roku Orkiestry Symfonicznej. Od 1965 r. działa w nowoczesnym obiekcie, wzniesio­nym w poważnej mierze z inicjatywy i przy dużym udziale mieszkańców miasta. Duża sala koncertowa pod względem walorów akustycznych, zdaniem spe­cjalistów, należy do najlepszych nie tylko w kraju. Filharmonia oprócz cotygodniowych koncertów, je?t organizatorem wielu ciekawych inicjatyw służących upowszechnianiu kultury muzycznej, zwłaszcza wśród młodzieży zarówno w Częstochowie jak i innych miejscowościach regionu. Jest także od 1966 roku go­spodarzem dwóch znanych ogólnopolskich festiwali: Skrzypcowego im. G. Bacewicz oraz „Jeunesse Musi­cales” organizowanego przez Stowarzyszenie Polskiej Młodzieży Muzycznej.

Bardzo bogatą tradycję i olbrzymie zasługi w krze­wieniu kultury i oświaty wśród społeczeństwa regio­nu mają biblioteki i księgarstwo. Początek tej trady­cji sięga pierwszych lat obecnego wieku, kiedy to m.in. w Częstochowie powstało Towarzystwo Biblio­teki Publicznej, a w Lublińcu Towarzystwo Czytelni Ludowych. Od 1917 r. działa Biblioteka Publiczna, któ­ra od początku nosi imię dra Władysława Biegańskie­go, jej założyciela i wielce zasłużonego dla miasta obywatela.

Równie bogate, sięgające początku obecnego stu­lecia tradycje posiada także w regionie Muzeum Okrę­gowe, które swą siedzibę miało wpierw w obiekcie w Parku im. St. Staszica a następnie pozyskało obiek­ty miejskiego ratusza. Obecnie muzeum posiada kil­ka działów, m.in. przyrodniczy, archeologiczny, etno­graficzny, historyczny i sztuki oraz trzy własne od­działy — Rezerwat Archeologiczny cmentarzyska kul­tury łużyckiej (w dzielnicy Raków), Muzeum Górni­ctwa Rud Żelaza (w parku im. Staszica) oraz Muzeum im. J. Jaronia (w Oleśnie).

Dogodne warunki stworzone zostały w wojewódz­twie częstochowskim dla rozwoju społecznego ruchu kulturalnego, przede wszystkim w oparciu o woje­wódzkie, miejskie, zakładowe domy kultury oraz dzia­łające już prawie we wszystkich gminach — gminne ośrodki kultury.

Tradycjami szczyci się działający w Częstochowie chór „Pochodnia”, a także wywodzący się ze śląskich towarzystw śpiewaczych Zespół Pieśni i Tańca „Hal­ka” z Lublińca, z dużym powodzeniem prezentujący folklor Ziemi Lublinieckiej także za granicą. Ludowy charakter mają również zespoły folklorystyczne z Koziegłów, Włodowic, Lipia i Ligoty Murowanej.

Warto dodać, że w Koszęcinie znajduje się siedzi­ba powszechnie znanego Państwowego Zespołu Pieś­ni i Tańca „Śląsk”. Ponadto w Częstochowie działa w środowisku akademickim chór mieszany oraz Zespół Pieśni Dawnej, który odniósł wiele sukcesów zagra­nicznych. Niedawno także powstał chór dziecięcy oraz Zespół Pieśni i Tańca „Częstochowa”, któremu patronują zakłady włókiennicze stolicy województwa.

Dobre warunki pracy ma w województwie środo­wisko twórców ludowych, liczące obecnie około 140 osób. Najliczniejsze skupisko twórców ludowych znajduje się w mieście-gminie Koziegłowy, gdzie kil­kadziesiąt osób zawodowo zajmuje się m.in. koron­karstwem, hafciarstwem oraz wyrobem kwiatów z wiórów drzewnych. Spośród twórców z innych tere­nów regionu warto wymienić E. Cabana ze Szczeko­cin, pracującego na ponad stuletnim warsztacie garncarsko-ceramicznym oraz Z. Puchałę z Kossowa, R. Barczyńskiego z Koniecpola, braci Gorgoszów z Lublińca, J. Kaczmarka z Chyczy, F. Skałę z Czę­stochowy, którzy trudnią się rzeźbą i płaskorzeźbą. Różnorodne imprezy m.in. przeglądy amatorskiej twór­czości plastycznej, konkursy, jak np. zorganizowany przez Muzeum Okręgowe na wyroby kowalstwa lu­dowego, pokazy itp. sprzyjają aktywizacji twórczości nieprofesjonalnej. Duży wpływ ma także działalność szkolnictwa artystycznego reprezentowanego przez Państwowe Szkoły Muzyczne I stopnia w Częstocho­wie i Lublińcu oraz Państwową Średnią Szkołę Mu­zyczną i Liceum Sztuk Plastycznych w Częstochowie specjalizujące się w kształceniu w dziedzinie ceramiki oraz biżuterii. Obecnie w szkołach województwa czę­stochowskiego kształci się blisko 140 tys. dzieci i mło­dzieży.

W latach powojennych stolica województwa stała się ośrodkiem akademickim. Od roku 1948 istnieje tu Politechnika Częstochowska, Druga uczelnia Często­chowy — Wyższa Szkoła Pedagogiczna kształci stu­dentów na trzech wydziałach.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.