KRZEPICE

Miasto leżące w północno-zachodniej części woje­wództwa nad rzeką Liswartą, w odległości 33 km od Częstochowy. Posiada dogodne połączenia drogowe z Częstochową i Wieluniem oraz kolejowe z Tarnow­skimi Górami (linia kolejowa Herby-Wieluń).

Pierwsza wzmianka o miejscowości noszącej nazwę Krzepice (dziś wieś Starokrzepice) pochodzi z 1267 ro­ku. Początek dzisiejszemu miastu dał warowny gród założony na wzgórzu nad Liswartą. Tam też wznie­siony został zamek obronny prawdopodobnie przez Kazimierza Wielkiego, który także w r. 1357 nadał Krzepicom prawa miejskie. W końcu XIV w. Krzepi­ce są lennem Władysława Opolczyka nadanym mu przez Ludwika Węgierskiego i następnie odebranym przez Władysława Jagiełłę, który w mieście tym prze­bywał dwukrotnie w 1418 i 1420 r. Jagiellonowie, któ­rzy będąc częstymi gośćmi tego miasta, nadali mu szereg przywilejów.

W XVI wieku Krzepice były dobrze rozwiniętym gospodarczo miastem i pełniły funkcję centrum ad­ministracyjnego. Mieszczące się tu starostwo niegrodowe obejmowało m.in. 2 miasta, 18 wsi, młyny oraz 5 kuźnic, słynących (zwłaszcza w XVII w.) z produk­cji dział, kul i drutu. Dobrze rozwinięta była w tym mieście produkcja sukna. W Krzepicach stał także wa­rownym obozem austriacki pretendent do tronu pol­skiego arcyksiążę Maksymilian, którego wojska po­konane zostały w 1588 r. pod Byczyną przez oddzia­ły dowodzone przez Jana Zamoyskiego.

W czasie najazdu szwedzkiego zniszczeniu uległ zamek, którego mury zostały rozebrane następnie przez Prusaków w połowie XIX wieku.

W końcu XIX wieku Krzepice straciły na znacze­niu gospodarczym. Straciły także prawa miejskie, od­zyskane następnie dopiero w 1919 r. W latach II woj­ny światowej wielu spośród blisko 6 tys. mieszkańców miasta, głównie pochodzenia żydowskiego, zgi­nęło w obozach koncentracyjnych. Obecnie Krzepice liczą około 4,5 tys. mieszkańców i stanowią centrum administracyjno-usługowe okolicznych terenów rolni­czych. Znajduje się tu kilka zakładów przemysłu drobnego, spożywczego oraz duża ferma tuczu trzody.

Warto zobaczyć zachowany prostokątny rynek z ulicami wychodzącymi z narożników oraz domami z XVIII i XIX wieku. Ruiny zamku obronnego wznie­sionego prawdopodobnie przez Kazimierza Wielkie­go (na miejscu poprzedniego — drewnianego), prze­budowanego następnie i rozbudowywanego przez ko­lejnych starostów krzepickich — Mikołaja Szydłowieckiego i Mikołaja Wolskiego, który założył tak­że ogród i zwierzyniec. Ze źródeł wynika, że w XVIII w. zamek był doskonale ufortyfikowany. Kościół z połowy XIV w. wzniesiony przez Kazimie­rza Wielkiego wielokrotnie niszczony przez pożary, przebudowany i odbudowywany, gotycki z widoczny­mi śladami przebudowy w okresie baroku i renesan­su.

Kilka kilometrów na południe w pobliżu miejsco­wości ZWIERZYNIEC znajduje się rezerwat Modrze­wiowa Góra, w którym oprócz polskich modrzewi ros­ną także 400-letnie dęby.

10 km na wschód od Krzepic leży wieś DANKÓW^ nad rzeką Liswartą. Znana przede wszystkim z zam­ku wzniesionego w XV wieku i następnie gruntownie przebudowanego w 1632 r., w twierdzę bastionową. W XVI wieku zamek był własnością Krzysztofa Ko­bylańskiego, podkomorzego wieluńskiego, renesan­sowego poety, autora pierwszej w naszej literaturze bajki opartej na motywach ludowych. Następnie w XVII wieku przeszedł w ręce Stanisława Warszyc- kiego podskarbiego koronnego, który w czasie roko­szu Zebrzydowskiego (1606—1609) przez kilka miesię­cy gościł Zygmunta III wraz z całym dworem. Brata­nek podskarbiego koronnego wojewoda mazowiecki również Stanisław Warszycki rozbudował zamek, czy­niąc zeń silną bastionową fortecę. Szwedzi nie próbo­wali nawet go zdobywać. Jak podaje legenda, w cza­sie wojen szwedzkich Stanisław Warszycki prowadził działania partyzanckie i dostarczył 12 armat dla twier­dzy jasnogórskiej. Od 1823 roku zamek znajduje się w ruinie, zachowując do dziś ogólne założenia bastio­nowe systemu Erarda (jedyne w Polsce) i resztki for­tyfikacji.

11 km na północ w kierunku Pajęczna — leżą PARZYMIECHY, gdzie zachowały się pozostałości zespo­łu dworskiego i parku prawdopodobnie z końca XVIII w. Ponadto kościół św. Piotra i Pawła z poło­wy XV wieku, rozbudowany w XVIII w. i powiększo­ny w XIX w. — początkowo gotycki, wskutek później­szej rozbudowy zatracił cechy tego stylu.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.