ZIELENIEWSKI

Nazwisko to związane jest z Krakowem od r. 1806, kiedy to przyjęto Antoniego Zieleniewskiego do cechu krakowskich kowali. Pierwszy znaczny zakład Zieleniewskiego powstał w r. 1810 przy ul. Różanej (dziś ul. L. Sol­skiego). W r. 1887 powstaje fabryka przy ul. Krowoderskiej, a w r. 1906 rozpo­czyna rodzina Zieleniewskich budowę wielkich zakładów na Grzegórzkach nad Wisłą. I tam też istnieją one do dziś dnia pod nazwą: Zakłady Budowy Ma­szyn i Aparatury im. Stanisława Szad­kowskiego. Po pierwszej wojnie świato­wej koncern „Braci Zieleniewskich” miał swe .oddziały w Sanoku, Sosnowcu i w in­nych miastach. Zakłady te związane są z historią powstania klasy robotniczej w Krakowie. Tu w 1910 r. odbył się pierwszy wielki strajk krakowski. Także w robotniczym powstaniu w r. 1923 i w krwawych strajkach w r. 1936 brali udział zieleniewszczacy. W Zakładach im. Szadkowskiego czynne jest muzeum dziejów fabryki.

ZWIERZYNIEC

W Krakowie już od końca XIV w. hodowano na Wzgórzu Wawelskim drapieżne zwierzęta. Kró­lewski zwierzyniec znajdował się obok Baszty Tęczyńskiej, w miejscu obecnego tzw. rezerwatu rabsztyńskiego. O tym miejscu pisano w starych dokumentach: „gdzie lwów chowają”. Początkiem zwie­rzyńca stała się para lwów — dar Flo­rencji dla Jagiełły w zamian za względy dla florenckich kupców. Florentyńczycy pisali do Jagiełły: „Pragnąc sobie zjednać przychylność Waszego tronu, jednego lwa z lwicą kazaliśmy na Wasze imię wydać, abyście mieli obie płci zwierząt do roz­mnożenia. Są to lwy florentyńskie, o ile natura pozwoli, oswojone…”. Później przebywały w królewskim zwierzyńcu także lamparty, niedźwiedzie, rysie, mał­py) papugi. Trzymano tu również wiel­błądy, używając je do codziennych prac porządkowych. W XVI w. przeniesiono zwierzęta poza zamek — nad Wisłę w stronę wzgórza Salwatora. Okolicę tę zaczęto nazywać Zwierzyńcem, a pow­stałe tu zabudowania Półwsią Zwierzy­niecką (patrz: Pałac Łowczego). Kiedy Zygmunt III Waza przeniósł stolicę z Krakowa do Warszawy — królewski zwierzyniec zaczął upadać, aż przestał istnieć. Pierwsze próby odbudowy zwie­rzyńca poczynił radca miejski Stani­sław Rehman, który w r. 1885 w otwar­tym właśnie Parku Krakowskim zało­żył niewielki zwierzyniec, w którym zgromadzono zwierzęta i ptaki z ziem polskich. W r. 1904 właściciel sklepu zoologicznego „Ornis” — Antoni Musiołek otworzył drugi w Parku Krakowskim ogród zoologiczny, który jednak na po­czątku I wojny światowej uległ likwi­dacji. Obecny krakowski Ogród Zoolo­giczny leży pośrodku Lasu Wolskiego i założony został w r. 1927. Był to pierw­szy polski zwierzyniec założony w na­turalnym leśnym środowisku. Znajduje się tu prawie tysiąc zwierząt w 200 ga­tunkach. Nazwa okolicy wzgórza Salwa­torskiego — Zwierzyniec została jako nazwa dzielnicy Krakowa przez długie lata. Dopiero po reformie administracyj­nej w r. 1975 zniknęła, niestety, z mapy Krakowa, wchodząc w skład dzielnicy Krowodrza.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.