WYSPIAŃSKI STANISŁAW

Dramatopisarz, poeta, malarz. Urodził się w Krakowie przy ul. Krupni­czej 26 i w tym mieście spędził całe ży­cie. Ojciec Franciszek był rzeźbiarzem i miał pracownię u stóp Wawelu, przy ul. Kanoniczej róg Podzamcza, w Domu Długosza. Tu Stanisław Wyspiański spę­dził dzieciństwo, przesiąkł tradycjami wolnościowymi pod wpływem matki Ma­rii z Rogowskich i ciotki Joanny Stankiewiczowej, w której domu się wychowy­wał. Ukończył gimnazjum Nowodwor­skiego, studiował w krakowskiej Aka­demii Sztuk Pięknych, a na Uniwersyte­cie Jagiellońskim słuchał wykładów z za­kresu historii, historii sztuki i literatury. Odbywał studyjne podróże do Niemiec, Włoch, Francji. W r. 1902 został docen­tem ASP, a w r. 1905 wybrano go do rady miejskiej. W r. 1906 na wniosek Stanisława Wyspiańskiego powstała w ra­dzie miejskiej komisja artystyczno-budowlana, której zasadniczym celem była ochrona zabytków architektonicznych Krakowa. Szybko stała się popularna i nazywano ją w skrócie Radą Artystycz­ną. W pierwszym okresie jego twórczości dominowała plastyka (1890—1900). Z wie­lu projektów witraży i polichromii zrea­lizowany został m. in. zespół witraży w kościele Franciszkanów (Żywioły, św. Salomea, św. Franciszek i Bóg Ojciec) oraz częściowa polichromia wnętrza tej świą­tyni. Jako kierownik artystyczny tygodni­ka „Życie” wprowadził modernistyczną sztukę drukowania i zdobienia książek. Debiutował jako dramatopisarz w r. 1898 „Warszawianką”. Premiera „Wesela” od­była się 16 marca 1901 r. Według opinii znawców w szerokości swych zainteresowań oraz do­konań twórczych Wyspiański jest posta­cią wyjątkową w dziejach sztuki polskiej. Pochowany jest w grobach zasłużonych na Skałce. Przy ul. Kanoniczej 9 po­wstaje muzeum poświęcone pamięci Wy­spiańskiego, a na pl. Szczepańskim — je­go pomnik.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.