PLACE

Plan urbanistyczny Krakowa opracowany został i zatwierdzony przy­wilejem lokacyjnym w r. 1257 przez Bo­lesława Wstydliwego. Część Krakowa obramowana Plantami (dawniej tędy bie­gły mury miejskie), nazywana Starym Miastem, to właśnie ów Kraków sprzed 700 lat. Wytyczone wówczas ulice prze­trwały w prawie niezmienionym układzie po dziś dzień. Przybyło trochę placów, głównie w wyniku XIX-wiecznych znisz­czeń dokonanych przez „burzymurków” w imię fałszywie pojętej idei „upiękniania” miasta. Łącznie w Krakowie mamy 22 place. Oto najważniejsze z nich:

Plac Dominikański — Ulica Grodzka — najstarszy szlak Krakowa, zwana także Drogą Królewską — dzieli wielki plac na dwa mniejsze. Każdy z nich nosi odrębną nazwę, gdyż historycznie każdy z nich kiedy indziej i z innych powodów pow­stał. Idąc w stronę Wawelu na lewo ma­my plac Dominikański, a na prawo — Wiosny Ludów. Kiedyś był tu najstarszy jeszcze przedlokacyjny, plac targowy Kra­kowa. Istniało tu 7 kramów, zgrupowa­nych przy kościele św. Trójcy (Domini­kanów). Nazwa placu — Dominikański — pochodzi z XIX w. Przedtem miejsce to nazywano ulicą Szeroką. Ostateczny wy­gląd placu utrwalił się po usunięciu cmentarza przykościelnego i przebiciu ulicy do Plant w r. 1824 oraz po pożarze Krakowa w r. 1850, kiedy to spłonęło wnętrze kościoła.

Plac św. Ducha — Plac ten był niegdyś zabudowany gmachami szpitalnymi, kla­sztornymi i kościelnymi Duchaków. Od tych szpitali wzięła swą nazwę biegnąca obok ulica Szpitalna. Pierwszy szpital powstał tu w r. 1244. Wspaniałe gotyckie zabudowania rozebrano pod koniec XIX w. (mimo protestów całego społe­czeństwa, a także Jana Matejki, który z tego powodu zwrócił miastu obywatel­stwo honorowe), by zrobić miejsce pod gmach Teatru im. J. Słowackiego. Ocalał tylko budynek szpitala Scholarów (róg ul. Szpitalnej i św. Marka), w którym ma dziś swą siedzibę oddział Muzeum Historycznego m. Krakowa, poświęcony dziejom teatru krakowskiego (patrz: mu­zea). Przy placu św. Ducha oprócz Tea­tru im. Słowackiego i oddziału Muzeum Historycznego znajduje się także bardzo piękny kościół św. Krzyża (patrz: kościo­ły). Większą część placu zajmuje parking. Plac Na Groblach — Było to niegdyś miejsce, którędy spływały nieczystości z miasta do Wisły. Pobudowane tu groble ułatwiały przejście i przejazd przez te niezbyt urodziwe tereny. Od grobli wziął swą nazwę dzisiejszy plac. Jeszcze w po­łowie XIX w. na środku dzisiejszego placu znajdował się basen portowy. Po jego zasypaniu odbywały się tu tradycyj­ne końskie targi. Przy placu Na Groblach mieści się, przeniesiona tu w XIX w. jedna z najstarszych polskich szkół śred­nich — Liceum Nowodworskiego (patrz: Liceum Nowodworskiego). Plac Na Stawach — Jedna z odnóg Ru­dawy zasilała zwierzynieckie stawy, na­leżące do Norbertanek. Stawy te z cza­sem zasypano, ale pamięć o nich prze­trwała w nazwie placu, który na tym miejscu powstał: Na Stawach. Znajdują­cy się tu bar stał się tematem wiersza

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.