Archive for Lipiec, 2012

UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI

Pierwszy polski uniwersytet i drugi (po Pradze Czeskiej) w Europie środkowo-wschodniej, został założony 12 maja 1364 r. przez króla Ka­zimierza Wielkiego. Miał on wówczas trzy wydziały: prawa (8 katedr), medycy­ny (2 katedry) oraz filozofii czyli artes, a inaczej sztuk wyzwolonych. W r. 1398 utworzono jeszcze wydział teologii. Po śmierci Kazimierza Wielkiego działalność uniwersytetu nieco opadła, [...]

UCZELNIE

W Krakowie znajduje się 12 wyższych uczelni. Studiuje w nich po­nad 65 tys. osób, co stanowi siódmą część ogólnej liczby studentów w kraju. Zaś we wszystkich uczelniach, instytu­tach resortowych oraz placówkach PAN pracuje łącznie 23 tys. osób, w tym 7.500 pracowników naukowych i naukowo-dy­daktycznych. W krakowskich szkołach wyższych zatrudnionych jest 16 proc. nauczycieli akademickich w [...]

TWARDOWSKI PIOTR

Jest to półlegendarna postać czarnoksiężnika, który dzięki konszachtom z diabłem miał moc nadprzyrodzoną. Mieszkał w naroż­nym domu Pod Janem Kapistranem przy Rynku Głównym 1 ul. Wiślnej. Pracownię miał w jednej z istniejących do dziś grot na Krzemionkach. Jego żona — słynna pani Twardowska, krakowska przekupka, przeszła do historii i legendy jako nie­zwykła sekutnica, druga Ksantypa. [...]

TARGI SZTUKI LUDOWEJ

Każdego roku we wrześniu odbywają się w Kra­kowie wielkie ogólnokrajowe targi, na których twórcy ludowi pokazują i sprze­dają swoje dzieła. Można więc kupić ceramikę kaszubską, tkaniny kurpiow­skie, ptaszki góralskie, obrazki malowa­ne na szkle i tysiące innych arcydzieł sztuki ludowej, często na miejscu, na straganie, wytwarzanych, na oczach ku­pujących i oglądających. Targom towa­rzyszą występy zespołów ludowych. [...]

SZOPKI

W r. 1937 zorganizowany zo­stał w Krakowie konkurs na najpiękniej­szą szopkę bożonarodzeniową. Konkurs ten pod opieką Muzeum Historycznego m. Krakowa trwa po dziś dzień. Szopki krakowskie wywodzą swą tradycję od ja­sełek, które niegdyś wystawiane były w okresie Bożego Narodzenia w kościołach. Najczęściej były to betlejemskie stajenki ustawione w krajobrazie pełnym skał i drzew. Stajenki wypełnione [...]

SUKIENNICE

Król Bolesław Wstydli­wy, lokując w r. 1257 miasto, zobowiązał się do zbudowania Sukiennic — miejsca dla targów. Była to na początku ulica, po której obu stronach ciągnęły się kra­my. Na noc zajeżdżały tu wozy kupców z towarem i wyjścia zamykano kratami. Przyjezdnym kupcom i ich towarom za­pewniano tak bezpieczne schronienie. Z tych właśnie małych kramów [...]

STRADOM

Niegdyś była tu samodziel­na osada między Krakowem i Kazimie­rzem. Nazwa Stradom jest pochodzenia włoskiego (strada = droga) 1 pojawia się już w r. 1378. Wzdłuż szlaku handlowe­go prowadzącego z południa na północ osiedlali się rzemieślnicy tworząc osadę, którą Władysław Jagiełło w r. 1419 złą­czył z Kazimierzem. W XVIII—XIX w. było przy tej ulicy wiele zajazdów, [...]

SMOCZA JAMA

W wapiennej skale, na której stoi zamek wawelski, u stóp murów znajduje się od strony Wisły wy­lot jaskini, zwanej Smoczą Jamą (patrz: legendy). W końcu XIX w. Alojzy Alth zbada! wnętrze groty i znalazł w niej je­dynie kości zwierzęce. W r. 1950 archeo­lodzy odkryli koło Baszty Złodziejskiej jakąś skalną szczelinę, a w r. 1960 nieco [...]

SKAŁKA

Tuż obok Wawelu, nad Wi­słą, wznosi się niewielkie wzgórze z ju­rajskiej białej skały. Na nim wśród zie­leni — piękna barokowa świątynia pod wezwaniem św. Michała 1 zabudowania klasztorne oo. Paulinów. Według legen­dy stała tu niegdyś świątynia pogańska i na jej miejscu zbudowano kościół ro­mański pod wezwaniem św. Michała Archanioła. Później stała tu świątynia gotycka (z [...]

SĘDZIWÓJ MICHAŁ

Zwany też Sendigovius Polonus,che­mik króla Zygmunta III i cesarza Ru­dolfa II w Pradze. Znany w świecie z dokonywania transmutacji ołowiu w zło­to. Szukając rozwiązania tajemnicy ka­mienia filozoficznego pchnął naprzód nauki chemiczne w krakowskiej Akade­mii. Znany obraz Jana Matejki „Sędziwój” przedstawia moment przemiany srebrnego talara na szczere złoto, doko­nanej w r. 1604 na Wawelu w obecności [...]